బంగారం కొనుగోలుదారులకు తీవ్ర ఆందోళన కలిగించే కీలక విషయం వెలుగులోకి వచ్చింది. పసిడి నాణ్యతకు, స్వచ్ఛతకు తిరుగులేని భరోసాగా భావించే హాల్మార్కింగ్ వ్యవస్థలోనే తీవ్రమైన పర్యవేక్షణ లోపాలు ఉన్నట్లు కంప్ట్రోలర్ అండ్ ఆడిటర్ జనరల్ (CAG) తన ముసాయిదా నివేదికలో సంచలన విషయాలను వెల్లడించింది. గత ఐదేళ్ల కాలంలో దేశవ్యాప్తంగా నమోదైన నగల దుకాణాల్లో ఏకంగా 81 శాతానికి పైగా షాపుల్లో సంబంధిత అధికారులు ఎలాంటి తనిఖీలు నిర్వహించలేదని కాగ్ ఆడిట్లో తేటతెల్లమైంది.
వినియోగదారులకు నాణ్యమైన బంగారం అందేలా చూసేందుకే కేంద్ర ప్రభుత్వం దేశవ్యాప్తంగా హాల్మార్కింగ్ నిబంధనను తప్పనిసరి చేసింది. బ్యూరో ఆఫ్ ఇండియన్ స్టాండర్డ్స్ (BIS) అధికారులు క్షేత్రస్థాయిలో ఈ నిబంధనల అమలును నిరంతరం పర్యవేక్షించాల్సి ఉంటుంది. అయితే అత్యధిక శాతం నగల దుకాణాల్లో అసలు తనిఖీలే జరగకపోవడం పర్యవేక్షణ వ్యవస్థ ఎంత బలహీనంగా ఉందో స్పష్టం చేస్తోంది. దీనివల్ల కేవలం హాల్మార్క్ ముద్రను చూసి నమ్మకంతో ఆభరణాలు కొనుగోలు చేస్తున్న సామాన్య ప్రజలు మోసపోయే ప్రమాదం ఉందని మార్కెట్ నిపుణులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
ఈ నేపథ్యంలో బంగారు ఆభరణాలు కొనుగోలు చేసేటప్పుడు వినియోగదారులు మరింత అప్రమత్తంగా వ్యవహరించాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. ప్రతీ ఆభరణంపై ఉండే 6 అంకెల హాల్మార్క్ యూనిక్ ఐడెంటిఫికేషన్ (HUID) కోడ్ను తప్పనిసరిగా క్షుణ్ణంగా పరిశీలించాలి. కేంద్ర ప్రభుత్వ అధికారిక 'బీఐఎస్ కేర్' (BIS Care) మొబైల్ యాప్ ద్వారా ఆ 6 అంకెల కోడ్ను నమోదు చేసి ఆభరణం అసలైనదా కాదా అనే వివరాలను అక్కడికక్కడే ధ్రువీకరించుకోవచ్చు. నకిలీ హెచ్యూఐడీ కోడ్లతో మోసాలకు పాల్పడే అవకాశాలు ఉన్నందున కొనుగోలు సమయంలో పూర్తి జాగ్రత్తలు తీసుకోవడం అత్యవసరం.
బంగారం కొనుగోలు చేసేటప్పుడు ఎల్లప్పుడూ బీఐఎస్ గుర్తింపు పొందిన, విశ్వసనీయమైన నగల దుకాణాలనే ఎంచుకోవడం శ్రేయస్కరం. ఆభరణాలు కొన్న తర్వాత తీసుకునే పక్కా బిల్లులో బంగారం స్వచ్ఛత (క్యారెట్), నికర బరువు, గ్రాము ధర, తయారీ ఛార్జీలతో పాటు హెచ్యూఐడీ కోడ్ వివరాలు స్పష్టంగా ముద్రించి ఉన్నాయో లేదో సరిచూసుకోవాలి. ఒకవేళ కొనుగోలు చేసిన బంగారం స్వచ్ఛతపై ఏమాత్రం సందేహం కలిగినా, బీఐఎస్ గుర్తింపు పొందిన అసెయింగ్ అండ్ హాల్మార్కింగ్ కేంద్రాలకు వెళ్లి పరీక్ష చేయించుకునే సదుపాయాన్ని వినియోగించుకోవాలని నిపుణులు హితవు పలుకుతున్నారు.
